Gonçalo Almeida’s MONOLOGOS A DOIS LP reviewed on Jazz.pt (in Portugese) and received an excellent 4,5 out of 5 rating !!! Still available here and here.
“Sendo a livre-improvisação uma música iminentemente colectiva e criada ao vivo, o solo absoluto (um só instrumentista) foi definido como um “monólogo a dois”, mas este “a dois” tem como subentendido que se trata de uma relação directa entre quem toca e a sua audiência. Em tempos de pandemia (este LP foi gravado em Julho do ano passado numa igreja vazia de Roterdão), Gonçalo Almeida assumiu a solidão do acto criativo e centrou essa relação entre si mesmo e o seu instrumento, ainda que o propósito do registo fosse a partilha com outros ouvidos – não muitos, dado que se fez apenas uma edição de 100 exemplares deste vinil. O resultado está bem patente em dois aspectos: um é a fisicalidade do jogo e do “playing” entre contrabaixista e contrabaixo, por vezes parecendo mesmo que assistimos a uma luta (ou a uma dança) entre ambos, e o outro está no carácter exploratório, investigativo, das intrigas urdidas.
Essa solidão é ouvida a cada momento na muito próxima presença do contrabaixo, nos gestualismos que imaginamos por parte do contrabaixista (algo que nos vem da memória de quando havia concertos com público) e no modo como o espaço – um espaço que sentimos vazio – enforma o que os dois corpos, o do músico e o do contrabaixo, fazem um com o outro, um sobre o outro, um procurando dominar, o outro resistindo ou colocando-se de acordo, numas ocasiões sobressaindo o querer do músico, noutras vingando a vontade do instrumento e, aqui e ali, conseguindo-se uma paridade e até o que pode passar por empatia. Os geralmente curtos 12 “monólogos a dois” distinguem-se pelos motivos que cada um desenvolve, e chegamos inclusive a imaginar uma mesa de dissecção no altar da igreja. Almeida tenta desmontar os órgãos do contrabaixo e remontá-los de outra maneira, mas este é um corpo vivo e autónomo com os seus próprios maquinismos e o que sucede nem sempre parece coincidir com as determinações que, supomos sem ver, vêm do corpo humano. Quem diria que o confinamento pandémico a que estamos obrigados se traduziria numa outra abordagem musical à improvisação, mas aqui está a prova.
TONUS’ recent live release ‘Intermediate Obscurities III’ on Spontaneous Live Series is receiving praise. Here’re two new lovely reviews.
“4 out of 5 stars !! To był z pewnością jeden z najcichszych i najspokojniejszych sobotnich wieczorów w kilkunastoletniej historii klubu Dragon. Pomieszczenie bezpośrednio sąsiadujące z salką koncertową (tu zwaną Małym Domem Kultury), zazwyczaj pełne restauracyjnych klientów, zostało opróżnione ze wszelkiej materii ożywionej, zdolnej wydawać jakiekolwiek dźwięki. Na tzw. bramce stanęli uzbrojeni po zęby, postawni mężczyźni, których zadaniem było niedopuszczenie do sytuacji, by po godzinie zero ktokolwiek prześlizgnął się przez klubową śluzę wejściową. Ci szczęśliwcy, którym udało się zasiąść na widowni, nie mogli wydawać z siebie jakichkolwiek dźwięków w trakcie koncertu, ich oddechy musiały być miarowe, a przełykanie napojów gazowanych całkowicie bezszelestne. Panie i Panowie, Tonus – the most silent band in the world!
Graficzna notacja, która kreuje proces improwizacji zdaje się pozwalać muzykom na niezbyt wiele, a może jest jednak dokładnie odwrotnie – akord gitary, cisza, szum i delikatne podmuchy z tuby saksofonu, tudzież gryfów licznych instrumentów strunowych, mała pompa-ssąco tłocząca, a potem znów akord gitary, cisza i powtórka zadanej sekwencji. Ośmiogłowa hydra pracuje na razie w edycji stand-by. Z przemożnej ciszy rodzi się życie, machina mikro dźwięków, egzotyka stuprocentowej akustyki, metafizyka improwizacji. Swoją obecność na scenie zaznacza też piano, syjamski brat gitary, zdaje się, że kolejny cerber brzmieniowego ładu i dramaturgicznego porządku. Struny, pudła rezonansowe, tajemnica nieznanej przestrzeni, oniryzm ulotnej chwili. Pierwsza zaplanowana cisza zupełna następuje tuż przed upływem 5 minuty koncertu. Życie pozagrobowe Dragona jednak trwa. Coś zaskrzypiało, ktoś głęboko westchnął dwa piętra niżej. Cisza żyje niepełną minutę.
Nowe otwarcie dzieje się za przyczyną … kolejnego akordu gitary. Wokół niego buduje się strumień mikro fraz, których gęstość po każdej pętli wydaje się rosnąć. Posadowione na lewej flance skrzypce pozwalają sobie nawet na kilkudźwiękową sekwencję zdarzeń. Z drugiej strony sceny, w okolicach werbla coś z czymś intrygująco rezonuje. Pianistyczne preparacje reagują na wszystko ulotnym echem. Stają się drugim po gitarze sercem tej improwizacji. Bogactwo dźwięków rodzi się w naszych uszach, które bolą z wysiłku wyjątkowo uważnego słuchania. W połowie 10 minuty następuje kolejna, zaplanowana cisza, która – to już wiemy – jest tu po prostu kolejnym dźwiękiem, kolejnym aktorem spektaklu nieoczywistości.
Formuła improwizacji wynikająca z graphic score, budowana dyktatem umiarkowania i minimalizmu, z czasem zdaje się wydobywać z każdego muzyka dodatkowe pokłady kreatywności. Skoro mam do dyspozycji źdźbło dźwięku, staram się przekazać w nim całe skomplikowanie otaczającego nas świata. Dużo dzieje się na strunach, ale kolejnym dramaturgicznym peakiem wydaje się być przede wszystkim … dźwięk gniecionej kartki papieru, który podprowadza nas pod kolejny interwał ciszy. Następuje on w 18 minucie i tym razem trwa pełną minutę zegarową!
Na lewej flance groźnie pomrukuje cello, piano trzyma z nim sztamę, a skrzypce już po raz drugi tego wieczoru decydują się na dłuższe frazowanie. Każda odsłona tego niezwykłego spektaklu, wyznaczana żywą ciszą, dostarcza publiczności nowych wrażeń, sekwencji dźwięków i intrygujących rezonansów. Tu jednak, gdzie każda fonia może znaczyć tak wiele, wyraźny i zdecydowany dźwięk klawisza fortepianu brzmieć może niczym złowroga burza w piorunami. Dobrze też słyszymy silnie oddychające dysze saksofonu. Werbel i kilka dołączonych do niego akcesoriów zdają się budować strugi post-ambientu, który przy okazji lepi kilka zabłąkanych fraz innych instrumentów. Na gryfie altówki tańczą wyjątkowo małe palce jakże postawnego mężczyzny. W okolicach 26 minuty improwizacja, którą stymulują akordy gitary żyje już prawdziwie własnym życiem, do tego stopnia, iż możemy ogłosić, iż właśnie powstająca garść długich fraz jest na tyle głośna, iż skupiony widz może śmiało przełknąć łyk piwa, nie zakłócając przy tym przebiegu koncertu. Szczególnie aktywna w tym momencie jest lewa flanka, za którą odpowiada frakcja wschodnioeuropejska z skrzypcami, gitarą, fortepianem i wiolonczelą. Na prawej flance, definitywnie zachodnioeuropejskiej, równie wiele znów dzieje się na perkusyjnym werblu. Po wybiciu 28 minuty scenę Dragona znów spowija jednak cisza. Uprzedźmy wypadki – ostatnia tego wieczoru.
Trzeszczą stare podłogi, drżą struny opuszczone przez muzyków, pulsuje werbel, a fortepian komentuje wszystko kilkoma dźwiękami wprost z klawiatury. Finałowa faza spektaklu toczy się pełnią życia, trwa niczym najlepsze chwile pięćdziesięcioletniej historii AMM – dźwięki mówią, oddychają, reagują na siebie, tworzą mgławice i płynne strumienie powietrza. Na finał zupełny cudownie lepią się w kolektywny dron.” Jazzarium – Poland
“Un super groupe pour une super musique centrée sur les partitions graphiques du guitariste Dirk Serries. Violon, alto et violoncelle : Ostap Manko Benedict Taylor et Anna Szmatola. Guitares acoustiques Pawel Doskocz et Dirk Serries. Saxophone et percussions : Colin Webster et Andrew Lisle. Intermediate Obscurities III est une suite jouée d’une traite durant 40:27 et enregistrée le 5 octobre 2019 lors du Spontaneous Music Festival au club Dragon à Poznan. La partition graphique dont j’ignore le contenu et les intentions, est focalisée sur les interventions minutées de chaque instrumentiste en utilisant des techniques alternatives non conventionnelles : frottements, glissandi, silences, bruits, forte isolé, note tenue en pianissimo, répétitions, percussions, sifflements, grincements, résonance, toucher sensible, etc… lignes, points, courbes, arcs, foisonnement étiolé. C’est exécuté – improvisé avec une belle coordination, des alternances, des contrastes, des interférences, … et un focus intense sur la dynamique sonore et l’écoute mutuelle, sans dogmatisme. Le saxophone de Colin Webster est complètement intégré aux interactions subtiles des cordes. On se demande même s’il y a un saxophone et une batterie. La musique respire et on distingue plusieurs mouvements séparés par des silences qui semblent de plus en plus faire partie de la musique au fil de son écoulement. C’est sans nul doute une excellente réalisation et, à mon avis l’album le plus marquant de la Spontaneous Live Series. Encore toutes mes félicitations à Dirk Serries pour avoir proposé et conçu cette œuvre, Intermediate Obscurities III, qu’il devrait pouvoir réaliser en Belgique.” Orynx-Improv’ And Sounds – Belgium
Absolutely lovely review by Georges Tonla Briquet of DIRK SERRIES’ ‘Solo Acoustic Guitar Improvisations I’ for Belgium’s Jazz’Halo.
“Ik wil bewust geen perfecte plaat maken”
Voor de veertigste release op zijn label A New Wave Of Jazz besliste Dirk Serries dat het net iets wat specialer mocht zijn. Waarom bijvoorbeeld geen nieuwe soloplaat van zichzelf? En ziedaar ‘Solo Acoustic Guitar Improvisations I’, uitgevoerd en uitgebracht volgens de visie die hij nog steeds hanteert sedert het begin: “The aim of art is to represent not the outward appearance of things, but their inward significance”.
Wie Dirk Serries en zijn label (nog) niet kent, zou kunnen denken dat het hier om een narcistische zet gaat. Niets is minder waar. Sinds de oprichting van A New Wave Of Jazz heeft Serries zich ingezet om muziek uit de marge, in casu gedurfde en soms heel extreme improvisatie, in de kijker te plaatsen door samen te werken met grote actoren uit dit actieterrein. Onder hen Colin Webster, John Russell, Cel Overberghe, John Dikeman en Otto Kokke.
Een Höfner archtop gitaar en een ribbonmicrofoon
Op 31 juli 2020 trok onze man naar de ondertussen voor hem vertrouwde Sunny Side Inc. Studio in Anderlecht, gewapend met zijn “Höfner archtop guitar” uit 1957. Waarom net deze akoestische gitaar? “Een melodieuze songschrijver ben ik niet. Het onderzoek naar klank is mijn ding. Met dat doel voor ogen is de akoestische gitaar het prioritair instrument voor mij. Van de Höfner archtop heb ik zeven modellen. De keuze was deze allemaal te gebruiken voor een enkele soloplaat of met elk apart een opname te maken. Uiteindelijk ging ik voor die tweede optie. De reden: elke gitaar heeft een eigen klank waardoor de fysieke connectie ook verschilt. Overschakelen van het ene naar het andere exemplaar vergt telkens een switch van jezelf”.
Haast even belangrijk was de microfoon, een AEA R44 Anniversary Edition bandmicrofoon (ribbonmicrofoon) op precies een halve meter geplaatst. Het voordeel van dergelijk type is dat het geproduceerde geluid nog natuurlijker gevat wordt dan bij een dynamische microfoon. Het was meteen ook de enige in de ruimte, wat maakt dat het hier om een mono recording gaat. Tot hier de technische details.
En dan kwam de grote uitdaging om ideeën te kanaliseren. Het gevecht van de eenzame gitarist met de lege opnameband. Vooropgezette structuren had Serries niet in gedachten. “Ik stapte de studio volledig onvoorbereid binnen, met uitzondering van gitaar- en microfoonkeuze. Iets anders werkt niet bij mij. Ondertussen heb ik al de volgende soloplaten opgenomen. Voor volume twee en drie had ik een en ander wat voorbereid waaronder een “prepared guitar” met stokjes. Dat was echt niet mijn ding. Het leidde enkel maar tot belemmering”.
Editing verboden
De korte intro omvat wat schuifelen over de snaren in een gemuteerde bluesmodus. Vergis u niet. Juke joint- of “front porch” taferelen uit het diepe zuiden van de Mississippi-delta zijn niet aan de orde van de dag. Het daaropvolgende ‘Grid’ zet de toon voor het vervolg. Vanaf dan hoor je een artiest die zijn innerlijke kwelduivels pareert. De snaren worden heel wat dwingender beroerd, gekoppeld aan percussieve uitlatingen. Beide kanten laten zich zo beluisteren als de soundtrack bij een kubistisch diorama.
Editing is uit den boze bij Serries. Wat hij speelde, is ook op de plaat terechtgekomen. “Ik begon een stuk, pauzeerde even en bouwde dan verder met wat ik net deed. Zo ontstond geleidelijk aan een samenhangend geheel, track na track, op het moment zelf. Het is dus niet zo dat ik een halve dag improviseerde en nadien ging knippen en plakken. Er werden evenmin eventuele fouten weggehaald. Dat is nochtans makkelijk tegenwoordig. Je kan een verkeerde noot wegknippen zonder dat iemand het merkt maar dan bedrieg je jezelf. Ik breng alles ongefilterd, een perfecte plaat maken wil ik bewust niet. In mijn ogen bestaat die trouwens niet. Je mag het moment van zwakheid horen. Er kwam enkel wat mastering aan te pas om het volume in evenwicht te brengen”.
Improvisatie als jazzbenadering? De art brut van het gitaarspelen? Een sculpturale snarendans? Allemaal omschrijvingen die slechts een benadering vormen maar vooral een tekortkoming voor deze intimistische luisterervaring. Dergelijk ambachtelijk musiceren verdient het om ontdekt en ontleed te worden door de luisteraar zelf. Deze laatste dient wel een totaal vrijdenkend uitgangspunt in te nemen.
Aangezien het een speciale release betreft, is deze niet enkel digitaal verkrijgbaar maar tevens op vinyl, beperkt tot honderd exemplaren. Binnen de kortste tijd wordt dit gegarandeerd een felbegeerd collector’s item.
Om Serries zijn trademark als solomuzikant volledig te doorgronden, is het afwachten op de volgende releases in deze reeks van zeven. ‘Solo Acoustic Guitar Improvisations I’ is een ideaal instapmoment.”
Reviews are slowly pouring in. Both vinyl releases have been reviewed by VITAL WEEKLY. Check it out.
DIRK SERRIES – SOLO ACOUSTIC GUITAR IMPROVISATIONS I (LP)
“Following some forty CD releases on his imprint New Wave Of Jazz, Dirk Serries thinks the time is right to expand to the world of vinyl with these two LPs, of which the first one contains music by the man himself. He plays a 1957 Hoffner archtop guitar, and recorded with a single microphone, some 50 centimetres from the guitar and there has been no other audio processing. The liner notes, as always by Guy Peters, are on the front cover, and he uses the extra space the format allows him, to talk some more on the history of free jazz and connects that to punk and self-taught musicians, of which Serries is one. His direct approach to both the guitar and the recording (mono! Phil Spector would have been proud if still alive) makes that you sit up close to the music. It is almost as if Serries is in your living room, playing his guitar. As we know from his recent playing within the field of free improvisation, Serries is a skilful and varied player, not just within the context of playing with others, but also solo. The guitar is all ten of these improvisations easily recognized and yet nowhere it sounds like some conventional. Maybe it sounds to the uninitiated as if somebody plays it without any knowledge as to how to play the damn thing, but to the trained ear (and, hold on, I am not saying I am an expert in this field; not when it comes to guitar playing, nor when it comes to knowing something freely improvised music) of unusual music, I’d say, he knows what he is doing. He plays odd little motifs, but seemingly hitting just strings or notes, but sometimes he repeats them and makes little differences within these and here’s when you recognize someone clueless and someone who sure knows what has to be done. No bowing, no drones, no lengthy spacious journeys, all of his trademarks from his long career, but immediate, direct music.”
GONCALO ALMEIDA – MONOLOGOS A DOIS (LP)
“I am not sure if with the double bass there are various types, like with the guitar, but none is mentioned on the cover or the fact if this is a mono recording. The latter probably not. It was recorded in the spacious surrounding of the old church in Oud-Charlois, which is a part of Rotterdam and home to a few great concerts, some of these involving the church organ housed there. Goncalo Almeida stuck to his bass. We know him for his one-off collaboration with Rutger Zuydervelt (see Vital Weekly 1000) and various releases with the Spinifex Quartet. The liner notes inform me of a whole world I probably knew existed, but someone I don’t know much about. The world of free jazz, solo bass players and so on. It makes an interesting read, as it was done with Guy Peters, but after I was done with it, I didn’t return to it any more and decided to play the record again, no longer disturbed by historical information. I found the music quite refreshing. Almeida uses various techniques, the bow, plucking the strings, maybe a bit of the body of the instrument, but in all twelve of these pieces, the double bass remains a recognizable constant presence. It is within these pieces that he shows a great variety of approaches, from melodic, to abstract, from melancholically inclined to a menacing drone. From a very big sound (and I don’t mean spacious in the sense that the church plays a role in that; just a massive sound by itself, not too difficult one could think with this low humming instrument) to very small and delicate. It is never aggressive or noisy, Almeida remains a respectful player, with a fine ear for the smaller things happening between the notes, yet not overplaying the whole of silence. Far from it, actually. Like the Serries record, one of delicate beauty; a different kind of delicacy, however.”
Portugal’s webzine DIZSONANCIAS wrote a very nice review on GONCALO ALMEIDA’s beautiful solo double bass album. Still available here and here.
““Monólogos a Dois é o novo disco a solo do contrabaixista Gonçalo Almeida. Um LP (100 exemplares) editado pela New Wave of Jazz. Partindo do pressuposto que um monólogo é um exercício, por exemplo em teatro, difícil de executar de forma genial, o Gonçalo faz com este monólogo seja fluído, que nos agarre e que escutemos com atenção tudo o que ele tem para nos dizer. É um monólogo que vira diálogo a determinado ponto. O ressoar do corpo do contrabaixo dialoga com ele e connosco. Um solo de contrabaixo é um desafio. Para ele e para quem o ouve. Não é o instrumento mais fácil de trabalhar a solo. Mas quem tem mão para o dominar obtém resultados como este Monólogos a Dois. Aos 3 minutos e meio do primeiro tema já me agarrou quando comecei a ouvir ao fundo a subtileza da sua respiração. A agressividade e determinação do arco nas cordas. A história deste monólogo começa a compor-se. Inspira e reencontra-se num ambiente mais calmo e ponderado. E ainda só vamos nos 4 minutos e poucos segundos do primeiro tema. Este tema é o mais longo do disco, aquele em que rapidamente nos é apresentado o melhor do Almeida. Quem acompanha o seu percurso perceberá rapidamente que este solo só podia sair das mãos dele. Algo de muito próprio, que nos leva do ambiente mais apaziguador ao rock numa cave algures entre Lisboa e Budapeste. O Gonçalo sempre me inspirou a construir narrativas, tanto nos seus discos como nos seus concertos ao vivo. A sua presença complementa o que compõe e executa. No segundo tema já tenho dois personagens e um enredo. Já escrevi um conto com um solo dele (que foi publicado no DizSonâncias há algum tempo), mas este monólogo tem pano para mangas. O segundo tema leva-nos por pequenos trilhos. São pouco mais de dois minutos, mas sabemos que os trilhos nos levarão a um lugar que não nos irá desiludir. Rapidamente passo do tema 3 para o 4, talvez pela pressa de perceber o que mais irá acontecer. Tenho vontade de poder escolher o que vai acontecer quando no fim daquele minuto e trinta se ouve aquele estalar. Sim, o Gonçalo consegue aguçar-nos o imaginário e a mente, agarra-nos pelos sentidos. Talvez por andar mais sensível comece por me emocionar no tema 4. Os graves do contrabaixo, a respiração do Gonçalo, a rispidez e intensidade do que ouço levam-me até sítios menos sorridentes. Trazem até mim a melancolia e a tristeza. E isso não tem absolutamente mal nenhum, pelo contrário. Sentir. É assim que vivo a música. Esta relação empática e visceral que tenho com a música faz com que a cada disco e a cada concerto me deixe levar num turbilhão de emoções e sensações. Ainda nem vou a meio do disco e já sorri, respirei fundo, chorei, parei, voltei e continuei. No tema 6 consigo finalmente recompor-me. Aqui começa, para mim, o diálogo mais efusivo entre instrumento e músico. Chegámos a meio do disco, num crescendo contínuo. Anseio que a viagem dure, mas a curiosidade por descobrir como acaba deixa-me irrequieta. A respiração do Gonçalo volta a remeter-me para o quanto o contrabaixo é um instrumento físico, possante, desafiante e encantador. Sim, assumo, sou e serei sempre uma apaixonada pelo contrabaixo. Entre o tema 7 e o 8 percebemos que o caminho se constrói de pequenos e subtis apontamentos, de deixar o som perdurar no tempo e no espaço. Deixar que flua e ecoe. Gosto sempre quando um tema me traz sons que associo a quando era criança. No meu imaginário o subir e descer uma escada está presente no tema 9. Era assim que as histórias se construíam na minha mente em criança e que faz com que ainda hoje as escadas sejam um tema recorrente nos meus contos. Isso e a água que corre sempre perto dessas escadas. Volto à idade adulta logo a seguir. Mantenho a respiração acelerada. Retira-me o fôlego durante 3 minutos e 16. Sim, ele consegue fazer-nos isso. Dúvidas? É ir ouvir. É nos temas como o décimo primeiro que considero que o Gonçalo é inigualável. O ambiente mais pesado e intenso, os graves vincados e constantes. É exatamente nesse registo que o seu monólogo se intensifica, que tudo se torna mais visual. É quando com enorme facilidade se desenham cenários, numa iluminação quente em fundo negro. E este é, para mim, O tema deste LP. É tudo o que eu esperava numa malha só. E se o disco já me fez ganhar a noite, este tema já me fez ganhar o início atribulado de 2021. É por temas como este que não se quer perder um gig do Gonçalo quando vem até Portugal (e infelizmente eu tenho perdido muitos).Num minuto e cinquenta e nove segundos fechamos o Monólogo a Dois. Que disco tão bem conseguido! Para mim estará nas listas dos melhores de 2021 e ainda agora o ano começou. O trabalho do Gonçalo fascina-me e deixa-me sempre expectante com o que ele irá editar e apresentar a seguir.” Dizsonancias – Portugal
Our affiliated and most favorite studio, where we record most of our albums, is the Sunny Side Inc. studio in Anderlecht (Belgium). As provoked by the ongoing pandemic, creativity takes a turn. The solo performance becomes one of the last standing creative forces. The studio, with its outstanding acoustics and live room, sets up a streaming festival for solo performances. ‘The Art Of The Solo’ Volume II – studio edition’ is a two-day event which features an eclectic selection of musicians, all performing solo : Lionel Loueke, Nicolas Thys, Teun Verbruggen, Pascal N. Paulus, Julien Tassin, Fabian Fiorini, Pascal Mohy, Jeroen Van Herzeele, Dre Pallemaerts, Nicolas Kummert, Anne Niepold, Michel Hatzigeorgiou and our own Dirk Serries. This live project from the studio starts tomorrow at 1pm here.
Dirk Serries’ PORTAMENTO radio show on the Concertzender aired yesterday evening an episode dedicated to John Russell, the great British impro guitarist who unfortunately left this earth just recently and way too early. You can now listen online to this ode.
Playlist : 1. John Russell – The Folkestone Girls (Hyste, psi 2010). 2. John Russell & Roger Turner – Ghost Of A Chance (Birthdays, Emanem1996) 3. John Russell / Phil Durrant / John Butcher – Liberal Dose [Audi Alteram Partem] (Conceits, Emanem 2015) 4. John Russell / Stefan Keune / Kris Vanderstraeten – On Sunday Part One – excerpt (On Sunday, A New Wave Of Jazz 2020) 5. John Russell / Maarten Altena / Terry Day – Euphemism (The Fairly Young Bean, Emanem 1985) 6. John Russell & Pascal Marzan – In Mr. Niwa’s Garden, Two Chickens Suddenly Ate A Crocodile (Translations, Emanem 2011)
“Met slechts één instrument, één microfoon en zonder ook maar de kleinste neiging om groot uit te pakken, is Solo Acoustic Guitar Improvisations I een muzikaal rijk album. Het is een ontdekkingstocht met klanken, bewegingen en technieken. Daarnaast is het onmiskenbaar Serries die met zijn originele ingevingen een eigen muzikale wereld schept, deze keer geholpen door het optimale geluid. Als improvisator klonk de gitarist niet eerder zo goed.“
One of Netherlands’ leading webzines OPDUVEL reviewed DIRK SERRIES – SOLO ACOUSTIC GUITAR IMPROVISATIONS I. A beautiful, meticulously detailed and appreciative review, thank you. The album is still available here and here.
“Geïmproviseerde muziek gedijt het best in een live-setting waarin je als publiek de spontane vondsten en – als meer dan één muzikant actief is – de interactie niet alleen kunt horen maar ook visueel kunt waarnemen. Bij uitzondering verschijnt er wel eens een studio-album waarop de geïmproviseerde muziek nog beter tot zijn recht komt dan tijdens een concert. Solo Acoustic Guitar Improvisations I van de Belgische gitarist Dirk Serries is zo’n plaat.
Even een klein stapje terug in de tijd, naar 12 september 2020. Serries speelt een soloset in een loods in het Limburgse Stramproy (een grote ruimte was nodig in verband met corona). Op verzoek speelt de gitarist nog één keer een solo ambient-concert. In een spaarzaam verlichte ruimte zit de Belg geconcentreerd boven zijn elektrische gitaar, gaat hij op in de lange klanken die hij met zijn gitaar en de voor hem uitgestalde effecten creëert. Je ziet hem de snaren aanslaan, je hoort het alleen niet of nauwelijks. Het is de algehele sfeer die van belang is en elke hoorbare snaarberoering leidt alleen maar daarvan af.
Hoe groot is het contrast met het nu verschenen solo-album. De gitarist speelt op een akoestische gitaar, zonder effecten, en in de muziek die Serries nu maakt is het in tegenstelling tot zijn ambient-concert juist de bedoeling dat je elke vingerbeweging en elke beroering van zijn snaren hoort. De attaque is een wezenlijk onderdeel van de vrije improvisatie. Om alles goed te kunnen laten horen, heeft de muzikant ervoor gekozen om slechts één microfoon te plaatsen, zo’n vijftig centimeter verwijderd van de klankkast van de gitaar. De mono-opname die op deze manier is gemaakt, zorgt ervoor dat je je als luisteraar als het ware dichtbij de gitarist en zijn instrument (een Höfner archtop gitaar uit 1957) bevindt.
Vier jaar geleden verscheen ook een solo-album van Serries als vrije improvisator. Etched Above The Bow Grip, uitgebracht door het Britse Raw Tonk Records, liet de gitarist horen in onrustige maar gefocuste bui. De improvisaties waren vrij kort, lieten een enorme drive horen om nieuwe terreinen te ontdekken en konden vuige en zelfs noisy gedaanten aannemen. Net als op dat album houdt Serries op Solo Acoustic Guitar Improvisations I de improvisaties redelijk kort. De focus is daar en de ideeën zijn verpakt in een compacte vorm. Die staat overigens niet van tevoren vast, want alles is geïmproviseerd. De onrust die de vrije muziek van Serries kenmerkt, wordt nu anders gekanaliseerd. Een ruige rand heeft de muziek nog steeds, maar de noise is verdwenen. Serries blijft op zoek naar nieuwe wegen en is nog steeds zo leergierig als een jonge muzikant. Met andere woorden: de muziek ontwikkelt zich nog steeds en Serries wordt als gitarist nog steeds beter.
Wat dat laatste betreft: Serries hoeft dat niet zo nodig te etaleren. Het gaat om de muziek, niet om het ego van de muzikant. Dat is ook wat het nieuwe album biedt: tien improvisaties die zijn ontstaan puur uit liefde voor geïmproviseerde muziek, voor de zoektocht naar nieuwe klanken, een nieuw geluid en nieuwe manieren om het instrument te bespelen. Enkele referenties naar Tonus, het project waarin Serries het minimalisme verkent, zijn waar te nemen in de muziek op dit solo-album, maar merendeels gaat het om bedrijvige improvisaties die wegdrijven van dat minimalisme.
Opener ‘Axis’ is daar een goed voorbeeld van, beginnend met een paar tonenreeksen en een rol voor stilte. De klankkast mag zijn werk doen en de tonen mogen doorklinken, iets wat bij Serries als vrije improvisator niet altijd gebeurt. De muziek beweegt zich in oneven bewegingen voort, er is geen vaste ritmiek, evenmin als een vaste melodielijn, maar beide aspecten zijn wel aanwezig, op een bijna recalcitrante manier en zonder dat je er vat op krijgt. Mooi zijn ook het spel met hoge tonen en de rommelige omgeving waarin die klinken in ‘Grid’. De zoektocht is duidelijk en de muzikale verkenningen zijn prachtig om te horen. Door de heldere weergave komt de dadendrang optimaal tot zijn recht.
Serries’ combinatie van afknijpen en laten doorklinken van tonen komt in diverse stukken tot uiting en ook dat is mede te danken aan de sublieme sound van het album. Nauwkeurige beluistering van de muziek van de gitarist was niet eerder zo eenvoudig: elk klein geluid is hoorbaar en met de ogen dicht is het niet moeilijk om een voorstelling te maken van hoe de handen en vingers van Serries over de snaren bewegen. Voor aangenaam getokkel ben je natuurlijk aan het verkeerde adres, maar wat de Belg doet is veel spannender: in hortende, haperende en hakkelige bewegingen de muzikale schoonheid ontdekken. Die is er zelfs, of misschien wel juist in een stuk met veel afgeknepen klanken als ‘Overlap’ of in de schrapende geluiden van ‘Factor’. Spannend is het fluisterzachte laatste gedeelte van ‘Sketch’, inclusief subtiele tikken op de klankkast.
Met slechts één instrument, één microfoon en zonder ook maar de kleinste neiging om groot uit te pakken, is Solo Acoustic Guitar Improvisations I een muzikaal rijk album. Het is een ontdekkingstocht met klanken, bewegingen en technieken. Daarnaast is het onmiskenbaar Serries die met zijn originele ingevingen een eigen muzikale wereld schept, deze keer geholpen door het optimale geluid. Als improvisator klonk de gitarist niet eerder zo goed.”
